Mantık: İmamı gazali

Gazzâlî, mantık ilmini felsefi bir araç olarak kullanmış ve bu ilmi İslami ilimlere entegre etmiştir. En önemli mantık eserleri Mi'yâru'l-ilm ve el-Kıstâsü'l-müstakîm'dir.

Mantığa Yaklaşımı

Gazzâlî, mantığı dinî açıdan nötr bir araç olarak görür:

• ▸Mantık, Aristoteles'ten gelse de İslam'a aykırı değildir
• ▸Tıp nasıl gayrimüslimlerden öğrenilebiliyorsa mantık da öğrenilebilir
• ▸Mantık bilgisi olmadan İslam ilimlerinde ilerleme kısıtlı kalır

Mihakkü'n-nazar

Bu eserinde Gazzâlî, mantık ilminin temel kavramlarını İslami terminolojiyle yeniden çerçevelemiştir. Kıyas ve ispat yöntemlerini açıklarken fıkhî ve kelâmî örnekler kullanmıştır.

el-Kıstâsü'l-müstakîm

Bu eserinde Kur'ân'daki tartışma ve ispat yöntemlerini mantık ilmiyle karşılaştırmış; Kur'ân'ın zaten mantığın temel çıkarım yollarını içerdiğini ortaya koymaya çalışmıştır.

Tesiri

Gazzâlî'nin mantık savunuculuğu, sonraki dönemde İslam dünyasında mantık ilminin yaygınlaşmasında önemli rol oynamıştır. Özellikle kelâm ve usul-i fıkıh alanlarında mantık metotlarının kullanılması onun mirasıdır.